Impressie debat 'Public or private'

Op 16 november vond in Amsterdam het debat ‘Public or private? Religion in education and society’ plaats. De prachtige locatie, een volgeboekte zaal en boeiende sprekers stonden garant voor een geslaagde avond.

De publieke belangstelling is uitstekend. Meer dan vierhonderd mensen zijn aanwezig om het debat over de plaats van religie in onderwijs en samenleving bij te wonen. Het aantal christenen en andersdenkenden is ongeveer gelijk. Een positief gegeven, gezien het streven naar dialoog, een van de doelstellingen van ForumC.Debat Public or private

Nadat ForumC-directeur Cors Visser het publiek welkom heeft geheten is het woord aan Daniel Dennett, de kersverse Erasmusprijswinnaar. Dennett betoogt dat basisscholen op religieuze grondslag moeten verdwijnen. In plaats daarvan moeten alle scholen hun leerlingen een vaststaand programma onderwijzen, bestaande uit feitelijke, algemeen aanvaarde kennis over de grote religies. Door daar kennis van te nemen kunnen de scholieren zich een helder beeld vormen van religies. Dat is nodig, want de meeste gelovigen zijn ‘semi-informed’ of zelfs ‘misinformed’, aldus Dennett. Gestandaardiseerd religieonderwijs is de oplossing; zo ontwikkelen kinderen een meer genuanceerde visie op religie en zal religie uiteindelijk zijn scherpe kanten verliezen.

 

Bij de eerste rondetafel-discussie schuiven historicus James Kennedy en filosoof Maureen Sie aan. Volgens Sie worden kinderen al overvoerd met informatie. Liever ziet zij dat kinderen worden onderwezen in ‘clear thinking’. Dennett geeft aan dat het ook belangrijk is dat kinderen ‘gewapend’ worden met feitelijke informatie, die zij immers vaak niet krijgen van hun ouders. Kennedy trekt Dennett’s bewering over er neutrale feiten in twijfel: ‘neutral facts don’t exist. They are always embedded in a social context and dependent on interpretation’. Verder meent Kennedy dat Dennett’s model wegens het dwingende karakter een garantie is voor meer problemen, in plaats van dat het positief werkt.

 

Vervolgens gaan CDA-politica Sophie van Bijsterveld, filosoof Herman Philipse en ChristenUnie-politicus Gert-Jan Segers met Dennett in gesprek. Segers gaat in tegen het idee religie naar het privédomein te verbannen. De overheid moet mensen de ruimte laten om zelf te kiezen, binnen de grenzen van de wet. Die keuzevrijheid zou ook voor het onderwijs moeten gelden. Philipse is het daar niet mee eens. Als de staat bijzonder onderwijs mogelijk maakt, subsidieert de staat de verkondiging van onwaarheden, en dat is immoreel. Segers vraagt zich vervolgens af hoe je in het geval van religie kunt bepalen wat waar en onwaar is, en Van Bijsterveld verwijt Philipse bètawetenschap met wereldbeschouwing te verwarren.

Dennett meent dat er nooit sprake kan zijn van volledige vrijheid, ook niet binnen een democratie. Ook op het gebied van onderwijs moeten grenzen bepaald worden, zodat kinderen alleen de ‘well atested facts’ te horen krijgen en niet worden onderwezen in ‘onwaarheden’.

 

Bij de slotronde mogen alle debaters meedoen. Kennedy benadrukt dat de mogelijkheid tot uiting van religie in het publieke domein een essentieel onderdeel van de democratie is. Pluralisme is in zijn ogen een verworvenheid. Dat vinden ook Segers en Van Bijsterveld. Maureen Sie, zelf niet gelovig, nuanceert de toon van Dennett en Philipse door op te merken dat zij het zingevende aspect van religie als iets positiefs ervaart en dat niet-gelovigen iets missen om dat te compenseren.

Dennet krijgt het laatste woord. Hij bepleit nog eenmaal zijn onderwijsvoorstel. In de Westerse wereld veranderen religies momenteel snel qua karakter. Ze komen in zwaar weer door de verregaande secularisatie. Om grip te houden op deze ontwikkeling en radicalisering tegen te gaan is religieonderwijs een nuttig middel van staatswege.

 

De afsluiting van het debat is symbolisch voor de werkwijze van ForumC. Elke spreker krijgt van Cors Visser een boek van de hand van een van de andere sprekers. Het stimuleren van de onderlinge dialoog blijft hoog in het ForumC-vaandel staan! De toeschouwers nemen deze dialoog vervolgens graag over. Onder het genot van een drankje wordt in de prachtige marmeren ontvangsthal nog lange tijd nagekaart. Voor herhaling vatbaar!

 
 
Nieuwsbrief
avcilar evden eve nakliyat beylikduzu evden eve nakliyat sisli evden eve nakliyat bahcelievler evden eve nakliyat umraniye evden eve nakliyat goztepe evden eve nakliyat